Ondernemende ontwikkelingssamenwerking

Efficiente en transparante ontwikkelingssamenwerking is in de ogen van velen een contradictio in terminis. Ondernemers Rolf Visser en Bart Hartman willen hier met Nots verandering in brengen. 'Duidelijke doelstellingen en transparante rapportage.'

OUDERKERK A/D AMSTEL - Aan de verwoesting die de beving bij Sumatra in Azie heeft veroorzaakt waagt Nots zich niet. Mede-initiatiefnemer Bart Hartman: 'Er zijn hulporganisaties die veel meer ervaring hebben met rampen, noodhulp en vluchtelingenopvang. Wij pretenderen niet dat beter te kunnen. Wij focussen ons op onderwijs en het stimuleren van ondernemerschap. En door ontwikkelingssamenwerking op een ondernemende manier aan te pakken en efficienter te maken willen we bereiken dat meer mensen er vertrouwen in krijgen.'


De 42-jarige Hartman raakte tijdens een verblijf in Spanje onder de indruk van de instroom van vluchtelingen uit Noord-Afrika: 'Een professor vertelde mij redelijk overtuigend dat dit nog maar het begin was. Zolang de grote verschillen in welvaart blijven bestaan, zullen dit soort problemen alleen maar erger worden. Toen besloot ik dat ik actief wilde bijdragen.'

Zakenpartner Rolf Visser (43), met wie Hartman sinds midden jaren negentig met succes kwakkelende bedrijven weer op de rails zet en nieuwe producten op de markt brengt, kreeg een vergelijkbaar gevoel toen in Argentinie - in zijn ogen een welvarend land - kinderen omkwamen van de honger.

Samen participeerden ze in twee projecten in Argentinie, waardoor kinderen naar school konden in plaats van te moeten werken om hun familie te onderhouden. Hartman: 'We wilden meer doen. Onze ervaring als ondernemer inzetten door zaken die gebruikelijk zijn in het bedrijfsleven toe te passen in ontwikkelingssamenwerking. We vonden dat de bestaande hulporganisaties relatief weinig aandacht hebben voor het effect van de hulp die ze geven, en er veel geld in fondswerving gaat zitten. Bovendien wilden we meer transparantie.' Het idee voor Nots , afkorting van 'Not One The Same', was geboren.

Nots probeert voor elk ontwikkelingsvraagstuk een eigen oplossing te vinden, en donateurs kunnen kiezen aan welk project hun geld ten goede komt. Donateurs krijgen vier keer per jaar een rapport over hun project en kunnen tussentijds op internet de vorderingen volgen. Hartman: 'Het stellen van doelstellingen, het rapporteren en terugkijken op die doelstellingen. Allemaal gebruikelijk in het bedrijfsleven maar niet bij hulporganisaties.'

De website, die nadrukkelijk verwijst naar de aftrekbaarheid van giften voor de fiscus, werpt licht op de doelgroep van Nots . 'Wij willen mensen in contact brengen met ontwikkelingssamenwerking die daar tot op heden niets mee hebben. Mensen die denken dat het geitewollensokkengedoe is en dat de helft van het geld aan de strijkstok blijft hangen. Vaak zie je deze mensen eerst sceptisch reageren', vertelt Hartman. De Nots100% cheque (zie kader) kan worden 'ge?nvesteerd' in projecten die mensen en organisaties helpen om zelfvoorzienend en onafhankelijk van donaties te worden. De focus ligt daarbij op ondernemerschap en educatie.

Hartman: 'Ondernemerschap sluit aan op onze eigen activiteiten, en om op de lange termijn in de eigen behoeften te voorzien moeten mensen zich zakelijk ontplooien. Daar is onderwijs voor nodig.' De cheques, van € 25 tot € 500 per stuk, zijn een begin.

In juni komt het eerste Nots -product op de markt. Een deel van de verkoopprijs wordt aan een door de koper uit te kiezen project besteed. 'In plaats van een fles wijn of een bos bloemen, geef je een Nots cadeau. Het zegt iets over jou als gever, en voor de ontvanger is het ook leuk want hij mag een project uitzoeken.

Ontwikkelingshulp is niet allemaal zielig, lelijk en marginaal. Het kan ook mooi zijn, en cool. De twee zijn ook bezig met het opzetten van een beleggingsfonds dat in microkredieten gaat investeren. Daarnaast willen ze met NotsDoen bemiddelen tussen ondernemers en hulp.

Hartman: 'In toenemende mate zijn er in Nederland mensen die actief iets aan ontwikkelingshulp willen doen. Maar een bankier die een huis gaat bouwen in Ghana zet zijn talenten niet optimaal in. Wij willen mensen leiden naar projecten waar ze hun talenten maximaal kunnen benutten. Zo helpt een voormalige medewerker van Merrill Lynch via ons nu bij het opzetten van microkredietverlening in Argentini?.'

De meeste traditionele hulporganisaties zijn niet gewend om met ondernemers te werken, waardoor ze veel kansen mislopen, meent Hartman. Hij schat dat honderden ondernemers en duizenden managers tijd en energie in ontwikkelingshulp zouden willen steken, mits deze maar transparant en goed georganiseerd is. 'Wij kunnen ze goed helpen, omdat wij ook ondernemer zijn.' Zelf heeft hij zijn draai gevonden: 'Ons bedrijf met de medische producten loopt heel goed. Het volgende medische product zullen we ook zeker doen, maar het wordt toch meer van hetzelfde.
Ontwikkelingssamenwerking is een andere wereld, waarin ondernemerschap veel minder bekend is. Maar als het werkt is de voldoening des te groter.'